Richtsnoer (EU) 2021/2253 van de Europese Centrale Bank van 2 november 2021 tot vaststelling van beginselen van een Ethisch Kader voor het Eurosysteem (ECB/2021/49) (herschikking)
DE RAAD VAN BESTUUR VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, met name de artikelen 127 en 128,
Gezien de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank, en met name artikel 12.1, artikel 14.3, in samenhang met artikel 5 en artikel 16,
(1) Richtsnoer (EU) 2015/855 van de Europese Centrale Bank (ECB/2015/11)1 moet op verscheidene punten worden gewijzigd. Omwille van de duidelijkheid moet Richtsnoer (EU) 2015/855 (ECB/2015/11) worden herschikt.
(2) Teneinde de taken uit te voeren die krachtens het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie aan de Europese Centrale Bank (ECB) en de nationale centrale banken (NCB’s) van de lidstaten die de euro als munt hebben (hierna het “Eurosysteem” genoemd) zijn toevertrouwd, neemt het Eurosysteem de beginselen van onafhankelijkheid, verantwoordingsplicht en transparantie in acht en handhaaft het de hoogste normen van beroepsethiek en integriteit, waaronder geen tolerantie ten aanzien van ongepast gedrag en intimidatie. Een governancekader dat deze beginselen en normen beschermt, is een essentieel element om de geloofwaardigheid van het Eurosysteem te waarborgen en is noodzakelijk om het vertrouwen van onder toezicht staande entiteiten, tegenpartijen bij monetair beleid en burgers van de Unie te waarborgen.
(3) Tegen deze achtergrond heeft de Raad van bestuur, als aanscherping van Richtsnoer ECB/2002/6 van de Europese Centrale Bank2 in 2015 Richtsnoer (EU) 2015/855 (ECB/2015/11) vastgesteld, waarin de beginselen zijn vastgelegd van een gemeenschappelijk ethisch kader voor het Eurosysteem (hierna het “Ethisch Kader voor het Eurosysteem” genoemd) dat de geloofwaardigheid en reputatie van het Eurosysteem waarborgt, alsook het vertrouwen van het publiek in de integriteit en onpartijdigheid van de leden van de organen en de personeelsleden van de ECB en van de NCB’s van het Eurosysteem.
(4) De Raad van bestuur is van mening dat, teneinde de hoogste normen van beroepsethiek en beroepsintegriteit te handhaven, de bestaande gemeenschappelijke minimumnormen en regels ter voorkoming van handel met voorwetenschap en misbruik van niet-openbare Eurosysteeminformatie, alsmede ter voorkoming en beheersing van belangenconflicten, verder moeten worden ontwikkeld. Daartoe acht de Raad van bestuur het van belang dat de ECB en de NCB’s maatregelen nemen om zelfs het ontstaan van de schijn van handel met voorwetenschap, misbruik van niet-openbare informatie of van mogelijke belangenconflicten te voorkomen. Hoewel de ECB en de nationale centrale banken een zekere mate van vrijheid moeten hebben bij het bepalen van het meest geschikte kader voor dergelijke maatregelen, is het tegelijkertijd van belang — om de reputatie van het Eurosysteem afdoende te beschermen — dat een reeks op elkaar afgestemde maatregelen, met name met betrekking tot voorschriften betreffende kritische financiële privétransacties, ten minste van toepassing moet zijn op personeelsleden van de ECB en van de NCB’s wanneer zij taken van het Eurosysteem uitvoeren. Deze afgestemde maatregelen dienen ook van toepassing te zijn op leden van een intern orgaan met administratieve en/of adviserende taken die direct of indirect samenhangen met de uitvoering van de Eurosysteemtaken door de NCB’s.
(5) Teneinde het vertrouwen van onder toezicht staande entiteiten, tegenpartijen bij monetair beleid en burgers van de Unie in het volledig professioneel onafhankelijk handelen van personeelsleden van de ECB en de nationale centrale banken, alsmede leden van hun organen, verder te beschermen, moet de schijn van belangenconflicten worden vermeden. Daartoe moeten personeelsleden en leden van organen die toegang hebben tot marktgevoelige informatie, verplicht worden bij het verrichten van particuliere financiële transacties specifieke regels en normen in acht te nemen, met name wanneer bij die transacties gereglementeerde entiteiten betrokken zijn.
(6) Hoewel het Ethisch Kader voor het Eurosysteem uitsluitend van toepassing is op de uitvoering van de taken van het Eurosysteem, heeft de Raad van bestuur Richtsnoer (EU) 2015/856 van de Europese Centrale Bank (ECB/2015/12)3 tot vaststelling van de beginselen van een Ethisch kader voor het Gemeenschappelijk Toezichtsmechanisme (hierna het “Ethisch kader voor het GTM” genoemd) vastgesteld, dat van toepassing is op de uitvoering van toezichttaken door de ECB en de NBA’s.
(7) De in Richtsnoer (EU) 2015/855 (ECB/2015/11) vastgelegde beginselen werden aangevuld met de uitvoeringspraktijken van het Ethisch Kader voor het Eurosysteem (Eurosystem Ethics Framework Implementation — EEFI)4 die zijn goedgekeurd door de Raad van bestuur en omgezet in interne voorschriften en praktijken die door elke centrale bank van het Eurosysteem zijn vastgesteld. Deze EEFI-praktijken, waaronder met name uitvoeringspraktijk nr. 4 met betrekking tot de compliancefunctie, moeten worden opgenomen in het herziene Ethisch Kader voor het Eurosysteem, en wel op een wijze die het beginsel van organisatorische autonomie van elke centrale bank van het Eurosysteem waarborgt.
(8) Teneinde te verzekeren dat het Ethisch Kader voor het Eurosysteem blijft beantwoorden aan passende normen en beste praktijken die rekening houden met de nieuwste ontwikkelingen in de centralebankwereld en tussen instellingen van de Unie, voorziet Richtsnoer (EU) 2015/855 (ECB/2015/11) in een regelmatige toetsing door de Raad van bestuur. De inwerkingtreding van de Gedragscode voor hoge ambtenaren van de ECB5 (hierna de “unieke gedragscode” genoemd), een verdere verbetering van de uniforme normen voor beroepsethiek voor alle leden van ECB-organen van hoog niveau en hun plaatsvervangers. Tegen deze achtergrond acht de Raad van bestuur het noodzakelijk de bestaande normen aan te passen zoals bepaald in het Ethisch Kader voor het Eurosysteem.
(9) Met het oog op de oprichting van een interinstitutioneel forum voor de uitwisseling van ethische en nalevingskwesties en over kwesties in verband met de uitvoering van Richtsnoer (EU) 2015/855 (ECB/2015/11) en Richtsnoer (EU) 2015/856 (ECB/2015/12), heeft de Raad van bestuur de Ethics and Compliance Officers Task Force (ECTF) opgericht. In het licht van het toenemende belang van deze aangelegenheden en de daaruit voortvloeiende noodzaak om ambitieuzere normen op Eurosysteemniveau na te streven en de coherente tenuitvoerlegging van het Ethisch Kader voor het Eurosysteem te ondersteunen, heeft de Raad van bestuur het passend geacht de ECTF versterkte verantwoordelijkheden toe te kennen en het ECTF om te vormen tot een permanente Ethics and Compliance Conference (ECC). Deze versterkte verantwoordelijkheden moeten het Eurosysteem in staat stellen de uitdagingen die inherent zijn aan de dynamische aard van integriteitsnormen en normen inzake goed bestuur adequaat aan te pakken.
(10) Met het oog op de algehele samenhang van deze ethische kaders moeten de belangrijkste concepten betreffende belangenconflicten, aanvaarding van geschenken en gastvrijheid en het verbod op misbruik van niet-openbare informatie, zoals uiteengezet in de Richtsnoeren (EU) 2015/855 (ECB/2015/11) en (EU) 2015/856 (ECB/2015/12), verder worden ontwikkeld en in overeenstemming worden gebracht met de unieke gedragscode. Met name moeten de aan de indienstneming voorafgaande screening en de beperkingen na uitdiensttreding worden uitgebreid tot senior personeelsleden van het Eurosysteem die rechtstreeks rapporteren aan het uitvoerend niveau, teneinde op doeltreffende wijze tegemoet te komen aan de bezorgdheid over “draaideurconstructies” tussen de centrale banken en de particuliere sector, met name financiëlemarktdeelnemers.
(11) Hoewel het Ethisch Kader voor het Eurosysteem alleen van toepassing is op de uitvoering van Eurosysteemtaken, is het niettemin wenselijk dat de centrale banken van het Eurosysteem gelijkwaardige normen hanteren voor leden van hun organen, hun personeel en anderen die niet-Eurosysteemtaken uitvoeren.
(12) De bepalingen van dit richtsnoer laten de toepasselijke nationale wetgeving, met name de arbeidswetgeving, onverlet.
(13) De bepalingen van dit richtsnoer mogen geen afbreuk doen aan de unieke gedragscode en aan eventuele ethische gedragsvereisten die zijn vastgesteld op specifieke gebieden die ten minste voldoen aan de beginselen van het Ethisch Kader voor het Eurosysteem,
HEEFT HET VOLGENDE RICHTSNOER VASTGESTELD:
Artikel 1 - Werkingssfeer
Artikel 2 - Definities
In dit richtsnoer wordt verstaan onder:
- 1) “centrale bank van het Eurosysteem”: de Europese Centrale Bank (ECB) of een nationale centrale bank van een lidstaat die de euro als munt heeft;
- 2) “Eurosysteemtaak” de taken die uit hoofde van het Verdrag en de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank aan het Eurosysteem zijn opgedragen;
- 3) “Ethisch Kader voor het Eurosysteem”: de bepalingen van dit richtsnoer zoals ten uitvoer gelegd door elk van de centrale banken van het Eurosysteem;
- 4) “niet-openbare informatie”: informatie, ongeacht de vorm ervan, die betrekking heeft op de uitvoering Eurosysteemtaken door de centrale banken van het Eurosysteem en die niet openbaar is gemaakt;
- 5) “marktgevoelige informatie”: specifieke niet-openbare informatie die, indien bekendgemaakt, waarschijnlijk een significant effect heeft op activaprijzen of prijzen op de financiële markten;
- 6) ‘personeelslid” een persoon met een arbeidsverhouding met een centrale bank van het Eurosysteem, behalve indien aan deze persoon uitsluitend taken zijn toevertrouwd die geen verband houden met de uitvoering van Eurosysteemtaken;
- 7) “lid van een orgaan”: een lid van een besluitvormend of ander intern orgaan van centrale banken van het Eurosysteem dat geen personeelslid is, behalve indien aan dat lid van een orgaan uitsluitend taken zijn toevertrouwd die geen verband houden met de uitvoering van Eurosysteemtaken;
-
8)
“gereglementeerde entiteit”:
- a) een monetaire financiële instelling (MFI) als gedefinieerd in artikel 2, punt 1), b), van Verordening (EU) 2021/379 van de Europese Centrale Bank (ECB/2021/2)6, met uitsluiting van geldmarktfondsen;
- b) een niet-MFI-kredietinstelling als gedefinieerd in artikel 2, punt 4), van Verordening (EU) 2021/379 (ECB/2021/2);
- c) een effectenafwikkelingssysteem als gedefinieerd in artikel 2, lid 1, punt 10, van Verordening (EU) nr. 909/2014 van het Europees Parlement en de Raad7, een centrale tegenpartij (CTP) als gedefinieerd in artikel 2, punt 1), van Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad8, een exploitant van een centrale effectenbewaarinstelling als gedefinieerd in artikel 2, lid 1, punt 1, van Verordening (EU) nr. 909/2014; een exploitant van een betalingssysteem als gedefinieerd in artikel 2, punt 1, van Verordening (EU) nr. 795/2014 van de Europese Centrale Bank (ECB/2014/28)9, een exploitant van een enig ander betaalsysteem of een betaalkaartysteem die binnen het toepassingsgebied van het oversightbeleidskader van het Eurosysteem valt10, of het herziene oversightkader voor retailbetaalsystemen11 — (hierna gezamenlijk “kwalificerende financiële marktinfrastructuren” genoemd);
- d) een kritische dienstverlener van een kwalificerende financiële marktinfrastructuur waarop direct oversight wordt uitgeoefend door het Eurosysteem in overeenstemming met het Eurosystem oversight policy framework;
- 9) “belangenconflict”: een situatie waarin persoonlijke belangen de onpartijdige en objectieve uitvoering van taken en verantwoordelijkheden kunnen beïnvloeden of als dusdanig kunnen worden ervaren;
- 10) “persoonlijk belang”: een voordeel of potentieel voordeel, van financiële of niet-financiële aard, voor een personeelslid of een lid van een orgaan, met inbegrip van — maar niet beperkt tot — een uitkering aan een rechtstreeks gezinslid (ouder, kind, broer of zuster), echtgenoot of partner;
- 11) “kortetermijnhandel, d.w.z. de aankoop en daaropvolgende verkoop of de verkoop en daaropvolgende aankoop van hetzelfde financiële instrument binnen 90 kalenderdagen;
- 12) “legacy asset”: verboden actief dat door een lid van een orgaan of een personeelslid werd verworven vóór het verbod op het actief of het verbod daarop van toepassing werd, of dat op een later tijdstip in bezit is gekomen als gevolg van omstandigheden waarop zij geen invloed hadden;
- 13) “voordeel”: een geschenk, gastvrijheid of ander voordeel — financieel, in natura of van een andere aard — waarvoor geen overeengekomen compensatie voor verleende diensten bestaat en waarop de ontvanger niet anderszins recht heeft;
- 14) “verzekeringsinstelling”: een onderneming die onder een of meer van de definities van artikel 13, punten 1 tot en met 6, van Richtlijn 2009/138/EG van het Europees Parlement en de Raad12 valt, mits zij is opgenomen in het register van verzekeringsondernemingen van de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen.
Artikel 3 - Tegenstrijdige nationale bepalingen en toepasselijkheid van andere ethische kaders
Artikel 4 - Grondbeginselen
Artikel 5 - Interacties met derden
Artikel 6 - Belangenconflicten
Artikel 7 - Verbod op het ontvangen van voordelen
Artikel 8 - Beroepsgeheim en verbod op openbaarmaking van niet-openbare informatie
Artikel 9 - Verbod op misbruik van niet-openbare informatie
Artikel 10 - Algemene beginselen betreffende financiële privétransacties
Artikel 11 - Specifieke beperkingen op kritische financiële privétransacties
De in lid 1 bedoelde interne regels zullen:
-
a)
kritische financiële privétransacties verbieden met:
- i) door een gereglementeerde entiteit uitgegeven aandelen- en schuldinstrumenten;
- ii) derivaten die verband houden met door een gereglementeerde entiteit uitgegeven aandelen- en schuldinstrumenten;
- iii) eenheden van collectieve-beleggingsprogramma’s waarvan het beleggingsbeleid uitsluitend gericht is op gereglementeerde entiteiten, en
-
b)
kritische financiële privétransacties beperken, met name in:
- i) deviezen, goud, overheidsschuldinstrumenten van het eurogebied, door verzekeringsinstellingen uitgegeven aandelen- en schuldinstrumenten uitgegeven, door niet-gereglementeerde entiteiten uitgegeven aandelen- en schuldinstrumenten die zijn aangekocht door de centrale banken van het Eurosysteem in het kader van een programma voor de aankoop van activa van de ECB;
- ii) derivaten in verband met in lid 1 opgesomde kritische financiële privétransacties, en
- c) de kortetermijnhandel beperken.
Rekening houdend met overwegingen van doeltreffendheid, doelmatigheid en evenredigheid kunnen de krachtens lid 2, punten b) en c), vastgestelde interne voorschriften bestaan uit een of meer van de volgende beperkingen op de betrokken transactie:
- a) een verbod;
- b) een vereiste voor voorafgaande toestemming;
- c) een vereiste voor ex-ante- of ex-postrapportage;
- d) een embargoperiode waarbinnen een dergelijke transactie niet wordt uitgevoerd.
Artikel 12 - Onafhankelijke ethische en/of compliancefuncties
Artikel 13 - Monitoren van naleving
Artikel 14 - Rapportage van gevallen van niet-naleving en follow-up
Artikel 15 - Rapportage en toetsing
Artikel 16 - Intrekking
Artikel 17 - Vankrachtwording en tenuitvoerlegging
Artikel 18 - Geadresseerden
-
Richtsnoer (EU) 2015/855 van de Europese Centrale Bank van 12 maart 2015 tot vaststelling van beginselen van een Ethisch Kader voor het Eurosysteem en tot intrekking van Richtsnoer ECB/2002/6 betreffende door de Europese Centrale Bank en nationale centrale banken in acht te nemen minimumnormen bij het verrichten van monetaire beleidstransacties en valutamarktoperaties met de externe reserves van de Europese Centrale Bank en bij het beheren van de externe reserves van de Europese Centrale Bank (ECB/2015/11) (PB L 135 van 2.6.2015, blz. 23).
(terug) -
Richtsnoer van de Europese Centrale Bank van 26 september 2002 betreffende door de Europese Centrale Bank en nationale centrale banken in acht te nemen minimumnormen bij het verrichten van monetaire beleidstransacties en valutamarktoperaties met de externe reserves van de Europese Centrale Bank en bij het beheren van de externe reserves van de Europese Centrale Bank (ECB/2002/6) ( PB L 270 van 8.10.2002, blz. 14.)
(terug) -
Richtsnoer (EU) 2015/856 van de Europese Centrale Bank van 12 maart 2015 houdende vaststelling van de beginselen van een Ethisch Kader voor het Gemeenschappelijk Toezichtsmechanisme (ECB/2015/12) (PB L 135 van 2.6.2015, blz. 29).
(terug) -
Uitvoeringspraktijken van het Ethisch kader van het Eurosysteem (Implementing Practices of the Ethical Eurosystem Framework), 12 maart 2015, beschikbaar in het Engels op EUR-Lex.
(terug) -
Gedragscode voor hoge ambtenaren van de Europese Centrale Bank (PB C 89 van 8.3.2019, blz. 2).
(terug) -
Verordening (EU) 2021/379 van de Europese Centrale Bank van 22 januari 2021 betreffende de balansposten van kredietinstellingen en van de sector monetaire financiële instellingen (herschikking) (ECB/2021/2) (PB L 73 van 3.3.2021, blz. 16).
(terug) -
Verordening (EU) nr. 909/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 2014 betreffende de verbetering van de effectenafwikkeling in de Europese Unie, betreffende centrale effectenbewaarinstellingen en tot wijziging van Richtlijnen 98/26/EG en 2014/65/EU en Verordening (EU) nr. 236/2012 (PB L 257 van 28.8.2014, blz. 1).
(terug) -
Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2012 betreffende otc-derivaten, centrale tegenpartijen en transactieregisters (PB L 201 van 27.7.2012, blz. 1).
(terug) -
Verordening (EU) nr. 795/2014 van de Europese Centrale Bank van 3 juli 2014 met betrekking tot oversightvereisten voor systeemrelevante betalingssystemen (ECB/2014/28) (PB L 217 van 23.7.2014, blz. 16).
(terug) -
Eurosystem oversight policy framework, herziene versie (juli 2016), beschikbaar in het Engels op de website van de ECB onder: www.ecb.europa.eu
(terug) -
Revised oversight framework for retail payment systems, februari 2016, beschikbaar in het Engels op de website van de ECB onder: www.ecb.europa.eu
(terug) -
Richtlijn 2009/138/EG van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2009 betreffende de toegang tot en uitoefening van het verzekerings- en het herverzekeringsbedrijf (Solvabiliteit II) (PB L 335 van 17.12.2009, blz. 1).
(terug) -
18 maanden na kennisgeving.
(terug) -
16 maanden na kennisgeving.
(terug)